Thứ ba, ngày 21 tháng hai năm 2012

tiểu biệt thắng tân hôn



Những ngày này có cái gì đó đang vỡ vụn. Cơ hồ là sợ hãi. Nỗi sợ-cái-gì-đó quá lớn khiến con người dúm dó, rồi rúc mình vào sâu trong tiềm thức: mọi việc cứ phó mặc cho vô thức đảm nhận. Suy nghĩ sẽ là quá xa xỉ, mỗi khi tiếng nói vang lên là mỗi lần tinh thần náo động. Mà có phải là yêu đương gì, chỉ là giấc mơ hạnh phúc chưa thể buông bỏ: ảo tượng lúc nào cũng đáng sợ khủng khiếp, một khi chúng ta bằng lòng.

Giọng này đang rất sến, thích hợp để làm thơ. Nhưng chẳng còn nhà thơ nào dưới tầng hầm; những căn nhà trống cả giấc ngủ trưa. Thế nên là nói nhảm.

Giữa lưng chừng cuộc vui, tôi chỉ muốn úp mặt vào tay rồi khóc. Có làm thế được không? - Chúng ta khóc, và thời gian không trôi nữa.

Không phải là buồn, chỉ muồn chui vào trong góc, rồi khóc. Nước mắt có phải niềm vui đâu, mà dè xẻn.

Như một buổi nào không cần biết, ngồi tơ hơ mà quặn thắt dập dồn: những cơn đau t[r]ym nổ vang lồng ngực. Đầu vang váng, và tay chân bủn rủn; theo sau từng hồi từng hồi dồn dập. Hơi thở gấp, mắt như dại đi. Không biết có ai quanh đây không; không cần biết là ai nữa. Như mang chì trước ngực, mà từng chập từng chập nóng ran bụng. (Như một cơn mắc nghẹn, treo đủnh đỉnh trước ngực.) Trạng thái này được gọi là say càfê. Và dịu dàng là đêm, huyền diệu chẳng phải chỉ là cô gái xấu xí: bữa này không càfê; nước chanh cũng làm ép tim?
Mà có hề chi, dù gì t[r]ym đau cũng chỉ kéo dài ba năm.

Vừa trên là bố láo đấy, cơn đau dài ba ngày thôi thì hoặc là lên bàn mổ, hoặc là lên bàn thờ rồi.

Nhưng không phải hễ cứ muốn là lên được. Cũng như không phải muốn là được phép mơ. Kinh nghiệm lúc này đóng vai trò tối quan trọng: đối phó với những cơn tâm lý bất ổn, mọi phán đoán lý tính đều chệch hướng. Bị dằn xé giữa những kích thích trái chiều là một trải nghiệm khôn kham, nếu thiếu sự điều chỉnh của kinh nghiệm.

Mấu chốt là tránh đối đầu trực diện: tránh toàn diện. Trì hoãn những lúc đối diện đơn đã độc đấu như thế, bố khỉ không thì hại t[r]ym lắm! Kinh nghiệm lúc này phát huy tác dụng vô cùng to lớn: thay vì vùi mình suốt ngày vào những ảo tượng, sẽ nhanh chóng chuyển hướng các nguồn lực tập trung vào các chủ đề trung dung hơn. Nhờ đó thiết lập nên một trạng thái giả cân bằng. Nhờ đó lý trí còn hữu dụng và tâm lý không rơi vào một trạng huống mà dân gian gọi là thần kinh thất thường, hay nửa điên nửa dại. Câu này là nói quá, không phải tin.

Ích lợi lớn nhất nhờ sự có mặt của kinh nghiệm, đó là tránh được những cơn trượt dài không vận tốc gốc nhưng tháo mẹ nó cái phanh/thắng: đối tượng-nạn nhân sẽ nhanh chóng đạt đến vận tốc cực đại rồi tiếp tục lao đi lao đi lao đi lao đi lao đi lao đi lao đi... và mãi như vậy, nếu không có sự xuất hiện của một lực tác dụng cùng tính chất nào khác, thì Newton bảo rằng, chuyển động đó là chuyển động đều mãi mãi. Kinh nghiệm sẽ làm mọi sự hơi khác đi - dù ít nhưng vẫn khác; và một cơ hội để có thể tận hưởng những luồng xung lực trái chiều dằn xé, trong khi vẫn còn đủ tỉnh táo để hất mặt lên mà tự trào: anh không có ngu, mặc dù có dại gái. Quả là sự vô tích sự không thể chịu đựng nổi của tồn tại.

Nhưng tất cả những gì kinh nghiệm làm được chỉ là trì hoãn thời khắc đó mà thôi. Hoãn cái thời điểm của tất yếu đó chậm lại ít nhiều, chứ không thể tránh được cú bắn nút chung cuộc của chai champagne đã bị xóc lên liên hồi. Trạng thái giả cân bằng vốn như viên bi đặt trên đỉnh một đỉnh cao chung quanh là các triền dốc. Chỉ một tác động nhỏ, theo bất kỳ hướng nào cũng có thể là khởi đầu cho một cuộc đổ dốc cấp kỳ. Mà đích đến không thể là gì khác ngoài sự im lặng mãi mãi. Nó giống như một lần chạm tay vào điều ước rồi biến mất cùng nỗi buồn, mãi mãi.

Và đó chính là lý do vì sao tiểu biệt thắng tân hôn. Thắng, ở đây, nghĩa là mạnh hơn, dù vốn chẳng bao giờ có thắng thua.






Thứ năm, ngày 16 tháng hai năm 2012

Thuỷ điệu ca đầu







tra chữ:

但願人長久-
đản nguyện nhân trường cửu - chỉ cần, những điều mong mỏi trong lòng, người, dài lâu (trường cửu) [1]


明月幾時有 把酒問青天 - minh nguyệt kỷ thời hữu | bả tửu vấn thanh thiên - trăng sáng, bao nhiêu, mùa, có (≠ không) | cầm, rượu, hỏi, trời xanh

不知天上宮闕 今夕是何年 - bất tri thiên thượng cung khuyết | kim tịch thị hà niên - không, biết (những điều mình biết), trên trời, cung điện [TC] | nay, buổi chiều (ban đêm), ấy là, năm nào vậy?

我欲乘風歸去 唯恐瓊樓玉宇 - ngã dục thừa phong quy khứ | duy khủng quỳnh lâu ngọc vũ - ta, ham (muốn), cỡi gió (thừa phong phá lãng: cỡi gió phá sóng), về, đi (khử: giấu cất, bỏ đi) | nhưng, sợ, chỗ ở của thần tiên [TC] (quỳnh lâu ngọc vũ: cung điện ở trong mặt trăng) [2]

高處不勝寒 起舞弄清影 何似在人間 - cao xử bất thăng hàn | khởi vũ lộng thanh ảnh | hà tự tại nhân gian - trên cao (đối với đê - là thấp), chỗ ở, khôn xiết (bất thăng: không nổi, không xuể), lạnh | bắt đầu, điệu múa, đùa bỡn, nước trong, bóng | ai, tuỳ ý (ra vẻ thoả thích), cõi đời (thế gian, trần thế) [3]

轉朱閣低綺戶照無眠 - chuyển chu các đê ỷ hộ chiếu vô miên - đổi vị trí, sắc đỏ, gác, dưới thấp (cuối xuống), soi sáng, không, ngủ [4]

不應有恨何事長向別時圓 - bất ưng hữu hận hà sự trường hướng biệt thời viên - không nên (không trả lời?), có, oán hận, há, việc, dài (lâu), xoay về, xa cách (chia ly), thời (cơ hội), viên (đoàn viên) [5]

人有悲歡離合 月有陰晴圓缺 - nhân hữu bi hoan li hợp | nguyệt hữu âm tình viên khuyết - người có buồn vui chia cách xum vầy | trăng có u ám trong sáng tròn khuyết [6]

此事古難全 但願人長久 - thử sự cổ nan toàn | đãn nguyện nhân trường cửu - nay, việc, từ xưa (tự cổ dĩ lai), khó, trọn vẹn | xem [1] (*)

千里共嬋娟 - thiên lý cộng thiền quyên - đường xa cùng trăng sáng đẹp [7]

我欲乘風歸去 唯恐瓊樓玉宇 - [2]

高處不勝寒 起舞弄清影 - [3]

何似在人間

轉朱閣低綺戶照無眠 - [4]

不應有恨何事長向別時圓 - [5]

人有悲歡離合 月有陰晴圓缺 - [6]

此事古難全 但願人長久 - (*)

千里共嬋娟 - [7]


chuyển xuôi:

Chỉ mong người còn mãi

trăng sáng đã bao mùa | cùng rượu hỏi trời xanh

không biết chốn cung hằng trên cao đó | buổi đêm nay là năm bao nhiêu rồi vậy?

lòng chỉ muốn cỡi con gió đoạt về làm riêng | lại ngại nỗi chốn thần tiên cư ngụ

ở trên cao ấy khôn xiết lạnh | (gió) biến chuyển điệu múa đùa bỡn bóng nước trong | ai (mới) người thoả thích cõi đời này
qua gác đỏ dưới (trăng) soi sáng (những) đêm không ngủ

chớ nên oán thán há chẳng phải xa cách trong ngóng lâu ngày rồi cũng đoàn viên sao (?)

người có buồn vui li hợp | trăng có mờ tỏ đầy vơi

ấy chuyện xưa nay khó lòng trọn | chi mong người còn mãi

nghìn xa cùng trăng tỏ










đúng là không có dại (gái) nào là giống gái nào =))


Thứ hai, ngày 06 tháng hai năm 2012

và t[r]ym anh biết hát *




em có phiền không,
nếu anh là đồi cỏ
lơ đễnh bước qua mà không chút níu chân?

em có phiền không
nếu anh là cọng gió
chẳng mang đến gì, cũng chẳng gì mang theo

anh yêu em, và đây là bài hát
anh yêu em, biết bao nhiêu mà nhiều?


*

em có phiền không
nếu em là ngọn gió
lơ đễnh lướt qua mà không cỏ níu chân?

em có phiền không
nếu em là ngày sớm
không dậy mùi hương hay những tiếng nói cười?

anh yêu em, và đây là nỗi nhớ
anh yêu em, những phố vắng đèn vàng


**

em có phiền không
nếu ngày mai không nữa

cúc đại đoá nở rộ
vẻ đẹp của tàn úa
hôm nay


***

em có phiền không,
anh yêu em, và nỗi nhớ giăng mùng.
















p.s: hình như là ảnh hưởng của Trăng rằm.


(*) tít lấy theo link


Thứ ba, ngày 31 tháng một năm 2012

như cây cối ngoài vườn, tháng mười một















như lòng muốn dứt bỏ cả cuộc đời dài.




























Chủ nhật, ngày 15 tháng một năm 2012

Ghi chép ngắn bên lề cuộc gặp thượng đỉnh Déplào thảnh thơi các thể loại



Là một buổi chiều không sự kiện, nem nướng rán ngon tê tái!



- không phải vì nguồn lợi ở rẻo đồng bằng sông Hồng nhỏ tí, cũng không phải vì cái gì đấy quên bà nó rồi, thế thì vì sao Nguyễn Ánh đánh ra bắc? có thể dẫn ra hai nguyên nhân: thứ một, là trả thù nhà Tây Sơn; thứ hai, là lấy lại đất đai của dòng họ (em nhớ không nhầm thì đất Thanh Hoá là quê ngoại họ Nguyễn, các bác bảo xem có đúng không?).


- văn trọng dấn thân, thơ trọng xuyên thời, bởi vì từ một nơi những vì sao không mọc, đàn kiến bò qua phần còn lại của ngày, còn tôi đi (thì) đông chìm. Nhưng ý nghĩa là gì, khi tác giả đã chết? Ý nghĩa là gì khi đôi mắt không lướt qua những dòng chữ im ỉm kia? Bố khỉ anh đi mặc áo đây.


- Cái còn lại là tinh thần người vợ! [không tìm thấy bài viết, google chỉ ra được cái này, mà chắc tác giả cũng không còn lưu bản file nữa.]



Và cuối cùng là thời gian giành cho nhà tài trợ: xin cảm ơn nhà tài trợ bếp bắc - 118 Nguyễn Công Trứ, đã giúp chúng tôi thực hiện một buổi chiều không sự kiện nem rán ngon tái tê!, và nhất là cảm ơn chị Q., người đã lãnh phần man rợ là làm vợ.






















Thứ sáu, ngày 13 tháng một năm 2012

những huyền thoại không tên



*câu vêu, câu vêu




Ngày xa ngày xưa, xưa tht là xưa, khi loài người hãy còn là mt đứa tr, và muôn loài ch đứng vừa đủ mt cái sân to, khi chưa có nhà lầu, chưa có ôtô, chưa có Macbook và càng không có mng 3Giê, ch có M tri trên đầu, và Cha đất dưới chân: M tri tht to, còn Cha đất tht rộng.





Chng có gì xy ra, cho đến mt hôm n, vào cái lúc xưa ơi là xưa không b râu bc nào còn nh ni, tn chn xa quá là xa không con mt nào nhìn ti, M tri và Cha đất li gp nhau, giao duyên ri h sinh mt bc trng, gái trai ln ln. Ri M cho nng m, Cha cho trái ăn; M dy may áo, Cha tp săn bt; M rèn ging nói, Cha tp bước đi... Thm thoát mà đã ln khôn, các con gái trai mỗi người một phương, mỗi người một ngã lên đường khởi dựng cuộc sống mới, ch mt người đến đất này dng nghip, tục truyền gi là Hùng Vương.





Hùng Vương là vua, dựng nước Văn Lang; t hu có Lc Hu, Lc Tướng trông coi việc văn việc võ; con trai gọi là Quan Lang, con gái gọi là Mỵ Nương; các quan nhỏ gọi là Bồ Chính. Quyền chính trị thì cứ cha truyền con nối, gọi là phụ đạo.(*)





Ri thi gian như nước cun qua cu không sao ly li được, thi thế đổi thay nhng mong thái bình là thnh tr, nhưng thế nước có lúc hưng lúc suy, mà gic phương Bc sut ngày dòm ngó, h ni chính phin hà, lòng dân ly tán là vn nước bất toàn, t có cuc can qua. Nhưng nh người người trong nước cùng nhau, bao phen dc lòng, nước Nam đến nay mt dãi hùng c mt phương; tri biết bao đời đến nay va vn 4000 năm.





Nhưng đó là chuyện rất lâu mãi về sau.





Bấy giờ là một ngày rất khác. Khi thần thoại không chỉ là điều huyễn hoặc và tâm trí con người vẫn còn râm ran những câu chuyện phép thuật. Khi rừng già còn phủ rợp bóng thiêng liêng trên những mái đầu làng. Khi bóng đêm là nỗi sợ hãi huyền bí lăm le nuốt chửng lấy mọi sự. Khi quyền lực là tồn tại và lòng người là tờ giấy vò.





Và khi thời đại tao loạn, xuất hiện những anh hùng …




























(*) Việt Nam sử lược, Trần Trọng Kim, NXB Văn hoá Thông tin, 2008.



Thứ bảy, ngày 31 tháng mười hai năm 2011

Giáng sinh ở Sài Gòn


*do sơ suất bài đã được pốt lên khi chỉ vừa xong phần tít nên phải giấu bén đi chờ đủ lông đủ cánh mới lại pốt, vì vậy thật lòng xin lỗi các bác đã đổ xô vào xem mà lại hoá công cốc. sự nhiệt tình của các bác là niềm cổ vũ lớn lao cho em tiếp tục bám trụ sự nghiệm nói nhảm nơi này.




Là đêm trời mát lành; hiếm hoi mới có. Ba năm rồi, trời im gió trong đêm Thánh. Ba năm rồi, tôi nằm nhà rúc mình trong chăn với lời nguyện cầu sáng nhấp nháy: trời mưa! Kế hoạch không thành.

Đói giục giã dắt xe ra đường tìm của bỏ bụng, đi ngang qua tu viện, thấy sáng choang cả dãy phòng tầng áp mái trên cao. Dưới này, hàng quán vẫn buôn buôn bán bán. Cơm hết sớm. Có lẽ do trời lạnh. Lúc quành về, trước khi rẽ vào khúc quanh, còn kịp thấy từng nhóm người đi bộ, tràn cả xuống lòng đường. Họ đi chậm, ăn mặc đường hoàng. Họ đi chậm, không thấy cười đùa. Những người đi lễ sớm. Còn 4 tiếng nữa.

Sài Gòn không có mùa đông. Những đêm gió mát lành càng làm lòng người nao nức nỗi thèm thuồng một mùa lạnh buốt. Bởi vì trời lạnh nên người ta cần có nhau, hay bởi vì lòng người cần có nhau nên trời trở lạnh? Hạnh phúc nở trên những đôi môi cười, hay chỉ là để cảm thấy mình đẹp? Không biết được. Hạnh phúc là cái gì đó quá mơ hồ để có thể diễn đạt thành lời. Nhưng để cảm thấy mình đẹp thì lại là chuyện khác.

***

Có ti tỉ cách để cảm thấy mình đẹp. Để cảm thấy mình đẹp thì có thể đi chơi mua sắm sửa soạn. Để có thể thấy mình đẹp thì có thể chơi nghệ thuật học đàn học hát học khiêu vũ. Để có thể thấy mình đẹp, có thể chơi thể thao thể dục thể hình và kể cả bơi không biết nhét vào loại thể nào. Hoặc đơn giản để có thể thấy mình đẹp, người ta có thể soi gương rồi cười. Dứt khoát đọc sách chỉ thêm nếp nhăn lên trán, rắc tiêu lên tóc kẻ đầu xanh hay bạc trắng lửa hồng mái đầu bạc, nếu có còn.

Để cảm thấy mình đẹp, họ có thể làm nhiều việc khác nữa. Để có thể cảm thấy mình đẹp, họ có thể ăn vận đẹp rồi hẹn hò cùng nhau xuống phố ngắm đèn, dù rằng đèn năm nào cũng hại mắt như năm nào. Để cảm thấy mình đẹp, họ có thể hát, cùng nhau hay một mình. Hoặc để cảm thấy mình đẹp, họ có thể viết blog: Tôi viết blog, nghĩa là tôi tồn tại. Tồn tại là tồn lại, nghĩa là không ai đoái hoài đến nữa lâu rồi.

***

Giả thử vũ trụ vừa tròn một ngày tuổi, thì trái đất chỉ mới xuất hiện được khoảng 8 giờ, và thời gian tồn tại của loài người cũng không dài hơn một cái chớp mắt. Nghĩa là tính từ thời điểm Vụ nổ lớn đến lúc chúng ta, hậu duệ của những con linh trưởng biết tư duy, nhận thức được sự tồn tại của mình và lần ngược đến sự tồn tại của vũ trụ, mới chỉ là hôm qua. Vũ trụ chờ suốt 14 tỷ năm để con người có thể chứng kiểm sự tồn tại của nó. Con người chờ suốt hàng những ngày dài để rồi chỉ trong một chớp mắt, nhận thấy tình yêu. Và thế giới không còn như trước nữa.

Sau một chớp loà, rồi mọi sự đổi khác. Người con trai/đàn ông tìm ra người con gái/đàn bà để chỉ cho mình thấy: trái tim ở đây. Tình yêu ở đây.

Như một chớp loà. Và thế giới không bao giờ như trước nữa.

***

Trời lạnh. Những con chó nằm lim dim trong sân. Ngủ suốt ngày.

Chiều le lói vài ánh chạng vạng. Ông cụ thong thả guồng từng vòng xe lướt qua lổn nhổn những gạch cát hai bên vệ đường. Cụ bà nơi yên sau, chân vắt chéo, áo len màu ấm. Gió thổi mây đưa chiều đi ngủ. Không thấy mặt trời.

Có bao nhiêu cuộc đời cùng trôi qua sát-na này?


Không biết được.

***

Buổi chiều hôm ấy nước dâng cao dập dềnh. Đi giữa trời lộng gió mà lòng nôn nao khôn tả. Như là bắt gặp nỗi nhớ. Nỗi nhớ một cái gì đó khiến ta đang làm cái gì đó nửa chừng lại nghĩ đến một cái gì đó khác nữa. Thường là nghĩ đến gái. Thường là có tí chút nuối tiếc. Như nhớ về một dòng sông đã trôi qua đời mình.

Như một chớp loà và lòng muốn yêu người da diết. Yêu em tha thiết!

***

Đêm Sài Gòn không có Giáng sinh; ngoài những sân lễ đường hay nơi nhà nguyện, niềm vui tấp nập trên môi không biết bao nhiêu người hớn hở; không cùng một giấc mơ. Không có tuyết. Paustovsky không thể sống mãi và chúng tôi không thể trẻ hoài.

Duy nhất một lần trong năm, 6 quả chuông của Nhà thờ Đức Bà đồng loạt kêu vang, điểm báo thời khắc Lễ Canh thức bắt đầu. Thực hư chưa biết được.