Thứ Hai, 3 tháng 2, 2014

một chốn gọi là nhà (II)




Kỷ niệm là không thay thế được. Hết cái này đến cái khác, tới lượt, thì ghi vào ký ức. Thời gian là dòng chảy liên tục, có độ dài-ngắn/co-giãn tuỳ thuộc vào mật độ ký ức cắm mốc. Ký ức, theo một cơ chế nào đó hãy còn bí ẩn, được chuyển từ ngắn hạn sang dài hạn, rồi lưu giữ đâu đó trên vỏ não. Ký ức dài hạn khi nhớ lại thì thành hồi ức. Hay là nỗi hoài cảm về những gì trông rất thực.

Hãy nói về thời gian. Có lẽ điều làm cho nó trở nên khủng khiếp có lẽ là vì không trở ngược được còn người thì không sống mãi: cái chết, tự nó, là một kết cuộc treo sẵn, không biết khi nào ập xuống. Tương lai vì thế mà đáng sợ. Quá khứ qua đó mà đáng trọng. Hoặc giả vì những kỷ niệm ta mang, hoặc giả vì những người ta đã gặp: hay là vì ta có bạn?

Tôi chẳng biết nữa.

Tôi cũng chẳng biết tôi đang viết gì nữa. Có lẽ nên đọc lại lần nữa:

Kỷ niệm là không thay thế được. Hết cái này đến cái khác, tới lượt, thì ghi vào ký ức. Thời gian là dòng chảy liên tục, có độ dài-ngắn/co-giãn tuỳ thuộc vào mật độ ký ức cắm mốc. Ký ức, theo một cơ chế nào đó hãy còn bí ẩn, được chuyển từ ngắn hạn sang dài hạn, rồi lưu giữ đâu đó trên vỏ não. Ký ức dài hạn khi nhớ lại thì thành hồi ức. Hay là nỗi hoài cảm về những gì trông rất thực.

*

Có thể chúng ta chỉ chờ những cuộc gặp lại, như để một lần nữa trông thấy lại một điều rất thực. 
Dù chỉ là nhìn mặt nhau, rồi cười. 












Thứ Sáu, 31 tháng 1, 2014

Còn cả cuộc đời dài phía trước để thắp nhang.



Tết, mặc định, là về nhà.

Nếu Tết không làm dậy lên trong bạn một nỗi hồi cảm thanh xuân, thì cầm chắc là tôi quá hồ đồ rồi.

Tôi cũng không có ý bài xích những ai không thích Tết. Vì lẽ Tết, cũng có thể, không hẳn là Tết, mà nhà không nhất thiết phải là nhà.

Trước là chút gì cảm giác lạc nhịp, sau mới đến lựa chọn: hay là khởi sự một sự bắt đầu, để khác. Cố nhiên, một khi đã khác đi thì mãi mãi không thuộc về.

Dù vậy, vẫn không sao ngăn được thôi thúc muốn trở về; ý tôi nói là dịp Tết; hay một dịp gọi tên nào đó mà có nghĩa là nhàn hạ đồng loạt. Khi toàn bộ thời gian trên cuộc đời này không buộc phải dành cho ai hay việc gì khác ngoài bản thân mình: chỉ cho bản thân mình. Thì việc/cái gì có thể cho ta dù chỉ một niềm ngất ngây nhỏ nhoi, ấy chính nơi ta thuộc về.

Chúc bạn tìm thấy nơi chốn nhỏ nhoi ấy, cho riêng mình.

Happy birthday, again, my dearest time!


P/s: nói gì thì nói, thiệt tội nghiệp (mấy) con chim heo.












Thứ Ba, 21 tháng 1, 2014

Không ngoài tình yêu



nguyên bản giàu tính viễn vong và đầy vẻ vời - trích lời điều tra viên tổ trọng án tây cửu long ICAC; vốn chẳng ăn nhập gì đến tít bài. 


*


công cuộc cốt tử của làm nhà văn chính là viết; như là căn cứ đặc thù để phân biệt giữa làm nhà văn với làm thợ sửa ống nước, nhân viên văn phòng hay là ông luật sư, chẳng hạn. vậy, xen giữa những lần viết thì nhà văn làm gì? Tức là, hình tượng hơn, giữa những cuốn tiểu thuyết nhà văn làm gì? Với Pamuk, như một biểu tượng thành công của nghề văn, ấy là Những màu khác - một tập hợp của những phân mảnh vụn vặt suốt (hơn) ba mươi năm hành nghề tiểu thuyết.

tích cách phân mảnh không chỉ được chính tác giá nhắc đến ngay ở lời tựa mà còn được trình hiện như là vô số lối rẽ xuyên suốt hơn 400 trang của tập sách. Pamuk viết về bất cứ điều gì có thể, như chính ông thừa nhận, ngõ hầu thỏa mãn cơn đói khát và tham lam của kẻ cuồng viết bên trong mình.Với đôi mắt tò mò và lòng nhiệt thành ngây thơ của một đứa trẻ.

Cũng bởi vì vậy, hạn chế lớn nhất của tập sách này, cũng như đối với thể loại tuyển tập, là sự tản mát của đề tài. Người đọc khó mà tìm thấy một công cuộc viễn du đơn nhất dài hơi tương xứng với độ dài những trang viết này. Trái lại, khả dĩ tìm thấy những lát cắt chắt ngọt về những đứt gãy của đời sống hiện đại, về quá khứ huy hoàng, về cuộc đời nhỏ mọn này, và nhất là, về hai tình yêu lớn lao nhất đời Pamuk: văn chương và Istanbul. Ông viết cho những giấc mơ chưa kịp tỏ bày; viết – như một phương cách để lại những giấc mơ.

[Như cánh hải âu tung bay huy hoàng dưới cơn mưa lấp phất trong ánh chiều vàng vọt về trên vịnh Bosphorus. Như đứa trẻ mong ngóng được trở về. Nhà.]




Chủ Nhật, 19 tháng 1, 2014

Ngày hôm qua



Chiều đạp xe trên phố, gió phía cuối đường dài
Gió cuốn lối em đi vào hàng cây xanh thơm tóc em.



Trời lạnh còn bọn tôi thì đang uống bia. Có cái gì đó của ngày hôm qua thổi đến. Hoá ra phụng hiến là một từ có thật, được cả Đào Duy Anh chép lại. Thời tiết thật nhiễu nhương quá thể, mới tháng một mà bằng lăng đã tím cành. Những cây mai vặt trụi lá, đứng chờ tết như một mớ gạc sừng, chờ gì?


mới đó mà đã một năm, gió phía cuối con đường, còn dài.


Tôi nghĩ mùa xuân phía trước hãy còn dài.


















Thứ Hai, 13 tháng 1, 2014

Cô độc duyên khởi



1.





2. Tôi nghĩ mình có hẹn với mùa xuân.







Thứ Sáu, 20 tháng 12, 2013

Cái kết vắng mặt


viết như thể tìm kiếm một ngàn người đọc hiểu mình 
-  trích lời phát biểu, đã được mông má, của Thuận
tại một buổi giao lưu ở Sài Gòn
mùa gió thổi lạnh.

---



Vậy là đã bao mùa bưởi trôi qua bao nhiêu lượt không đếm nổi lá rụng, cụ Nhiên Tân vẫn biệt tăm tung tích. Không phải là mất tích kiểu 20 năm sau đột nhiên lại xuất hiện; tôi biết cụ Tân vẫn đang lặng lẽ ngồi ở một góc riêng mình nào đó, cặm cụi làm những công việc khác, ít bắng nhắng và thầm lặng, ít nhiều là riêng tư và khổ hạnh, nhưng hẳn là tràn đầy hoan hỉ: cụ đọc, và viết. Hẳn là như thế, bằng không thì cuộc đời này thật đáng khinh bỉ.

Hẳn là vì một sự thể lớn lao. Tất nhiên có dí mic vào hỏi cụ thì cụ cũng chẳng nhận là to tát gì; khả dĩ cụ cũng chỉ nói là làm vài việc vớ vẩn này nọ nọ kia: xem cái này một chút, viết cái kia một tẹo, và chủ yếu là kiếm tiền. Nói là thế, nhưng chắc chẳng ai tin. Sự đời mà, thành thật là một cái gì đó trông có vẻ rất không thành thật. Ý không phải nói là cụ Tân không thành thật, dù thành thật mà nói thì chẳng biết được lúc nào cụ thành thật lúc nào không. Nhưng ít nhất lúc này thì tôi thành thật cho rằng, ở vị thế của một người ngoài nhìn vào, thì hẳn là như thế: không to tát như thể cứu cánh của một đoạn đường đời thì ít ra cũng đủ hân thưởng để cụ bằng lòng với sự đang tồn tại này; ít ra là đủ để cụ từ khước thậm thọt vào ra trên dưới trăm/chục lần kiếm tìm niềm vui công sở tạm bợ ở chốn gọi là Facebook đấy.

Tôi đã quá lời. Nhưng rốt cuộc thì chỉ khi nhận thấy sự thiếu vắng một điều gì đó thì chúng ta mới nhận ra sự hiển nhiên của nó: hoặc là với ta, tồn tại ấy là hiển nhiên. Mà cái ý tưởng rằng là hiển nhiên ấy như một lớp dung môi chiết suất bất nhất với của không khí; nó bẻ gãy đường đi của tia sáng truyền đến mắt (khúc xạ): làm cho chúng ta có một cái nhìn lệch về bản chất của mọi sự trong đời. Để rồi chỉ khi vén được 'lớp màn' hiển nhiên ấy ra, may mắn hay là xui rủi, ta có được một cảm nhận khác về cùng một sự thể. Cảm giác ấy, giống như việc ở phía bên này nhìn vào mặt bên kia của cuộc đời lành lặn bình thường: trẻ mồ côi hoặc bị bỏ rơi trong cô nhi viện; những tàn tật của tha nhân; đói và nghèo;... hay là ở một mức độ thấp hơn, và cũng là duyên cớ cho những dòng chữ này, sự vắng mặt thường trực của cụ Tân và chỉ dấu về một công cuộc dấn thân âm thầm.

Ấy là tôi đang ngưỡng vọng vậy.











Thứ Sáu, 6 tháng 12, 2013

Thứ tư, ngày 04 tháng Mười hai,


hóa ra tuổi trẻ cũng không đến là uống phí.

những tưởng đã bỏ lại những đêm đèn vàng bấp bùng tiếng hát chập chùng lồng ngực giữa căn phòng lầu 1 ngôi nhà cũ kỹ đêm nào cũng kín chỗ ngồi. hóa ra bóng tối vẫn còn đó. chỉ là trong một không gian khác, một người hát khác, những bài hát khác: chỉ hừng hực là như cũ.

biết rằng đã từng đau đớn là cần thiết để có thể hạnh phúc. chúng ta là ánh sáng, như thể tất cả thời gian tồn tại trong cuộc đời này có khả năng thanh tẩy. chúng ta được thanh tẩy, và chúng ta trở lại. cũng bởi vì chúng không giết được ta.

là lừa gạt nhau thôi. dù thực là cái gì không giết được ta thì sẽ làm ta thêm mạnh mẽ. tất nhiên rồi, không chết được thì phải sống. chỉ là ta để lại những gì trong trẻo, từng chút từng chút một, sau mỗi lần lướt qua bóng tối, để sống tiếp. Và sống mãi.

mà, sống mãi để được gì?