Thứ Bảy, 20 tháng 2, 2010

.




1.

Con người không nên bị dứt khỏi Thượng đế của mình; tâm hồn đám đông luôn ngóng chờ một khoảnh khắc mặc khải, để trở nên thuần phục, để lại được thống trị và dẫn dắt; không ai có thể tồn tại riêng biệt, hoặc giã chỉ có những kẻ điên, mà thời đại luôn thừa thãi những kẻ không thừa nhận mình vốn bình thường.



Bản chất của cuộc sống là vô ơn, và tử tế là những chùm bong bóng vỡ.


2.


today
you were far away
and I
didn't ask you why
what could I say
I was far away
you've just walked away
and I just watch you
what could I say
I close a mind
to lose in you
tonight
you just close your eyes
and I just watch you
slipped away
I close a mind
to lose in you
today
are you away
yeah I'm right here
can I ask you
about today
I close a mind
to lose in you
I close a mind
to lose in you (!)


3.

Và tôi không còn muốn gì nữa.





















Thứ Bảy, 13 tháng 2, 2010

Ngày đồng hồ không được ân sủng hay cái lịch bị quẳng vào xó



Nhân cái ngày đồng hồ không được ân sủng hay cái lịch bị quẳng vào xó, cũng là dịp người người nôn nao, nhà nhà nhốn nháo, phố phường không ngớt nhộn nhạo, và các văn phòng khắp chốn công sở chẳng khác nào bên trong một chai champagne đã lỡ khui một nửa, mà trước đó thì xóc quá tay, chỉ là đang chờ một cái gì đó lớn lao, một mục đích tối thượng, một khai mở cho nguồn cơn tuôn trào; chỉ chút nữa thôi là thiên đường chấp chới trước mặt. Sướng hơn đi tè!

Tôi vốn không ưa bạo lực. Tôi cũng không khuyến khích mọi hình thức sử dụng sức mạnh ngõ hầu đạt được hoặc giã như là ép buộc bất cứ người khác nào làm bất kỳ việc gì khác mà chính bản thân họ không hề mong muốn, hoặc là có ý định thực hiện một cách nhiệt thành. Tôi nói vậy không có nghĩa là vì bản thân đã từng là nạn nhân của xu hướng bạo lực không kiểm soát, hay là vì tôi có khả năng áp chế xu hướng bạo lực lên người khác, thậm chí chính bản thân tôi, nhiều khi cũng không thể trả lời được, xu hướng phản bạo lực của mình là vì cái phần nghĩa khí và chính trực trong tôi luôn kêu réo nhéo mỗi khi ham muốn "mưu cầu hạnh phúc" trên xác thịt và máu đỏ người khác manh nha nảy mầm hay là vì bản tính nhút nhát thuở thiếu thời vẫn còn sót lại: tôi sợ (bị) đau. Tôi cũng không biết được, tính tôi vốn thiếu dứt khoát, và con xu thì không bị đánh bao giờ. Điều này có thể kiểm chứng.

Nhưng điều đó không ngăn những cơn cuồng loạn xuất hiện khá đều đặn, mỗi khi chạy xe, thường là vào buổi chiều, giờ tan tầm. Những lúc ấy, tôi như con thú hoang lồng lên như vừa trúng đạn (hụt), mà còn lại phát hiện tay thợ săn vẫn thô lố trơ mắt nhìn nữa. Không gì điên cuồng hơn là trông thấy một tội ác mà theo sau là đôi mắt ngẩn ngơ của kẻ thủ ác, mà tệ hơn là đôi mắt ấy lại đang nhằm vào mình, mà tệ hơn nữa đôi mắt ấy vẫn đang chằm chằm vào mình, như muốn hỏi, 'mày muốn gì?'. Tôi không còn muốn gì nữa. Khi cơn cuồng loạn đã bốc lên đến (gần) đỉnh thì người ta chỉ còn biết quay cuồng với nó, - trường hợp này khác với khi lên đến đỉnh, khi đó người ta không quay nữa, người ta chỉ dễ dàng bị cuốn theo cơn mây mưa bão tố một cách vô thức và dễ chịu, nhưng tôi không chịu vậy, tôi vốn không ưu bạo lực mà - người ta chỉ biết tộng vào giữa đôi mắt ngây thơ thô lố đó hết sức bình sinh, rồi nào là túm tóc lên gối, rồi nào là đè xuống chằn tay, rồi thì là mà tới tấp 'gì này!', 'gì này!', 'này!', 'này!!' ... Tới đây thì tôi không nghĩ nữa. Tôi phát hiện sắp có kẻ thủ ác nữa rồi.

Nhưng tôi vốn không định viết về bản thân mình. Tôi vốn không định đem điều này ra nói vào ngày hôm nay, điều đó chẳng đáng là gì so với ngày hôm nay. Ngày hôm nay chính là bắt đầu của một cuộc đời tươi đẹp hơn và càng tuyệt diệu hơn khi chính nó đánh dấu một bước mới trong cuộc đời về nhì của tôi: tôi luôn có những mục đích cao hơn để tiếp tục phấn đấu, tiếp tục bước tới, tiến lên! Ngày hôm nay của tôi là lần đầu tiên tôi vượt ra khỏi cái giới hạn của bản thân mình. Tôi biết điều đó là đi ngược lại với con người mình, thậm chí là sai trái, nhưng tôi không đừng được: là một phần của đám đông, và nhất là đám đông đang trong cơn mê sảng tập thể, bạn chỉ có thể chọn hoặc là mỉm cười vun tay bước tới, hoặc là đau đớn tay quặp lê theo.

Bạn thấy đấy, tôi không có quá nhiều lựa chọn để giữ gìn và bảo vệ sự nhất quán trong tư tưởng và tính cách tâm hồn mình. Không ai buộc tôi phải, nhưng tôi đã chọn, và tôi đã chọn. Tôi chọn cách tắm mình vào tâm hồn say sưa của quần chúng cần lao bên cạnh, hòa mình trong tiếng hò reo của tình thân ái anh (chị) em và niềm vui của một chiến thắng cận kề; tôi chọn việc hy sinh thân xác cho một công cuộc chung cao cả và thần thánh, hơn là khư khư giữ lấy những tín điều nhỏ nhen mang màu sắc tầm thường và vị kỷ cho riêng mình; tôi chọn việc mỉm cười để trở thành một phần trong đám đông, khỏe hơn nhiều việc phải gân cổ mà chống đối. Mà có sá gì đâu, so với niềm vui to lớn (chúng) tôi cùng chia sẻ; có sá gì đâu, so với khoảnh khắc thăng hoa của cơn mê sảng lâm sàng đám đông (chúng) tôi trải qua cùng; có sá gì đâu, so với vốn hiểu biết của nhân loại sẽ thăng tiến thêm (những) nấc nữa, từ những kinh nghiệm bé nhỏ và quý báu của chúng tôi, ngày hôm nay. Tất cả chẳng sá gì, so với ký ức chung chúng tôi cùng tạo được, cái mà sau ngày hôm nay nhiều năm nữa, người ta sẽ triều mến gọi lên bằng cái giọng nhuốm đầy màu thời gian: kỷ niệm.

Ngày hôm nay, tôi đã can đảm để nhận lấy phần vinh dự cao cả, để trở thành nguồn cơn, cũng như là đích đến, cho công cuộc mê sảng lâm sàng; can đảm để trở thành một phần trong những nguyên do khởi phát, thúc đẩy các đối tượng thí nghiệm chuyển từ trạng thái say sưa và đơn lẻ sang trạng thái đoàn kết và hưng phấn tâm lý kích thích cao độ; can đảm để tỉnh táo mà giữ gìn những cảm giác nguyên vẹn của thành công một trong những trải nghiệm quý báu mà không bất kỳ sách vở nào mô tả được, kể cả những dòng chữ này. Và không gì có thể mô tả được cái cảm giác đó, giữa chừng một cuộc vui, ... Tôi đã từng sống.












Thứ Năm, 11 tháng 2, 2010

:) Hết này!






Tết đã vào sân hoa đào nở
Mai vàng chấp chới chào người thăm
Kính chúc nơi nơi vạn sự buồn
Như tờ giấy bạc hóa vàng bay.










Thứ Bảy, 6 tháng 2, 2010

Hà Nội







- Hà Nội có những điều mà có bỏ bao nhiêu tiền cũng không mua được. Hà Nội có những điều mà có bỏ bao tiền cũng không mua.

- Gái Hà Nội xinh thôi khỏi đỡ, mà đỡ thôi cũng không dám, mà tóm lại là gái ở đâu cũng không dám đỡ.

***

Bắt đầu là bờ hồ, đi thêm một khoảng, vượt qua cầu Thê Húc, sẽ kiếm được chỗ ngồi bên kia đường, trên ban công tầng 1 của căn nhà mặt phố. Cô hàng ăn vận kỹ, không trang điểm, giọng bắc hơi là cao. Một cốc cafe đá nhìn ra hồ. Hà Nội không tí lạnh.

Trước khi trời tối hẳn thì gọi tính tiền. Hỏi ra mới biết, từ bờ hồ, theo Hàng Bông ra Cửa Nam, rồi rẽ ngang qua Nguyễn Thái Học, thêm một đoạn nữa, thì tới Văn Miếu. Chịu khó lanh quanh một tẹo thì sẽ được thấy một dọc các nhà đại sứ nằm cùng đường Trần Phú, hoặc lên trên thêm một xẻo là khu biệt thự to-bự, đẹp hơn cổng con ngang, mà cứ vòng vèo một hồi thì được ra Lý Nam Đế. Đường Trần Phú, mãi miết đi thẳng sẽ tới được Cầu Giấy. Trước đó sẽ là cuối đường Kim Mã với em chó mũi nâu.

Đường Trần Phú rẽ ngang qua một mặt hông của Văn Miếu, đối điện là Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Nguyễn Thái Học ngang qua mặt thẳng góc hông kia, kéo dài lên tận Cửa Nam, ngang qua cả Viện Goethe. Phía trên một chút, rẽ phải vào đường Lê Duẫn, đi thẳng sẽ gặp phố Khâm Thiên rợp bóng cây. Có Kem Tràng Tiền nằm đối diện Ga Hà Nội.

Lanh quanh lòng vòng một hồi những nhà mặt phố mặt tiền ken đặc khắp các phố phường ngõ ngách ngang hẻm cả một vùng rộng lớn, rồi cũng ra được bờ hồ, rồi cũng tới bờ hồ. Từ bờ hồ, cũng lại lòng vòng lanh quanh khắp các hướng thoạt trông nơi nào cũng như nhau, mắt cứ ngước lên và đầu quầy quẫy bước thẳng; chỉ còn thiếu mỗi chuyện dán nhãn lên ngực áo, balô: "em, sinh viên ra thăm bạn". Rốt cuộc đâu cũng tới được.

Một ngày đi, kết thúc bằng tắm bồn. Ngâm mình trong nước ấm, trong cái vẻ im ắng chốc chốc lại bị khuấy lên bởi những tiếng brừm máy vút qua, nghe Norah Jones ngất ngơ, ngất ngơ, ngất ngơ, trong Feels like home. Nhạc chọn thật hợp.






Chủ Nhật, 31 tháng 1, 2010

một ngày ngủ





1.

Buổi trưa, con hẻm cháy nắng. Trên những khuôn vuông ô kính dọc hai bên phố, sáng lấp loáng ánh đung đưa của một ngày đang trôi về gần cuối. Cuối năm. Gió hây hây đỏ những đôi má đào. Cuối năm, mùa của những nỗi niềm giục giã.

Chậu mai nhỏ, trước nhà, nằm chếch về bên phải, sát tường, nhìn thẳng vào cánh cổng sắt của căn nhà ông bà tổ trưởng, hai con người trí thức thời cũ; trơ ra những cành trơn, khẳng khiu, ngắn cũn. Lá đã được lặt. Thửa vườn nhỏ sạch tươm bởi nước. Bà tổ trưởng là người rất tử tế.

Dạo trước, trước cổng sắt, là cả khu vườn hoa: hoa hồng, hoa điển vi, hồng anh thảo; có cả dây trầu leo lên tận mái, cả những bụi xanh rậm rịp rầm rì; những chậu hoa nhỏ chen chúc dâng lên theo chân bước trên ba bậc tam cấp. Chúng ở đó, phía trước căn nhà, 1 lầu, mà thường các buổi tối mát trời, ông tổ trưởng ngã người trên ghế, đung đưa, xem đá bóng.

Cánh cổng rộng chừng hơn 3m. Khu vườn um tùm, cũng chỉ khoảng 2 sải chân.


Hai đứa nằm chui rúc trong chăn, trong căn phòng nhỏ ngày thường dùng làm văn phòng. Máy lạnh chạy đều đều, và trên màn hình lũ cá mập thay nhau gieo rắc nỗi kinh hoàng. Người ta la váng trời, còn chúng tủm tỉm cười hình tượng Chúa da đen trong bộ quần áo đầu bếp trắng phau, niềm hy vọng của mấy người da trắng.

Phòng được dọn gọn. Cái bàn to thường ngày là chỗ tiếp dân, được đẩy sát tường, chừa đủ chỗ cho 2 làn tấm đấp trải làm nệm. Rèm dầy, kéo kín, chốc chốc lại rực sáng, theo những đợt lao đao của gió trời, một bóng mây nào lại vừa qua thềm. Chúng cùng nghĩ về tương lai, những tương lai với cái bóng hạnh phúc thật khác.

Chẳng mấy chốc, giấc ngủ đã ngập phòng.


Ngoài trời nắng đổ. Căn phòng lạnh mát với gió điều hòa 25 độ phù phù. Chúng co ro trong chăn ấm, châu đầu vào nhau, và cùng mơ về biển. Lần này thì giấc mơ rất giống.




2.

Chiều vàng, bắt đầu bằng cái này. Lạnh buốt. Những xiên nắng tạo nên vô số hình thù đậm sáng trên rèm, chốc chốc lại lung lay, có vẻ như là gió.

Có tiếng xe máy ré lên, chuội dần dài theo hẻm. Tấm rèm kéo dạt sang bên, để một vạt nắng rọi lên mặt kính ca-rô mở vào sẻo kho, sẻo tam giác tộng được vào bao nhiêu là đồ. Cũ có, không dùng có, đang dùng cũng có; chiếc xe đạp xẹp bánh, dựng chống đứng tận trong cùng.

Trời vẫn nắng, cái nắng vàng đuổi ngày đi, đuổi cả cái ngủ chập chờn. Thoáng nghe mùi bột giặt rẻ tiền; cái mùi thơm đăng đẳng có vẻ còn nhiều năm nữa sẽ vẫn còn nhớ. Chiều cuối tuần lừ lữ trôi qua.


Chẳng lẽ lại đóng cửa ngủ tiếp?



Mà giá như nó là gái, nhỉ!





the.kiss - Gustav Klimt









Thứ Sáu, 29 tháng 1, 2010

Đời cát (tiếp)


Khuyến cáo: Những ai có âm mưu xì trum trực tiếp Đời cát, nên cân nhắc trước khi xem. người viết không chịu trách nhiệm với bất cứ sự bất mãn nào trong lời mắng nhiếc của quý người đọc nào.



(3)

2. Về người đọc hay Giả thuyết về quyền lực thứ hai


Sáng tạo thường xuất hiện kèm với các hình thức biểu hiện. Nhưng biểu hiện không phải là một thuộc tính tự thân của sáng tạo. Bản chất sáng tạo là một quá trình hướng tới cái mới. Việc tạo ra cái mới là yêu cầu bắt buộc của sáng tạo, còn cái mới được tạo ra có tác động long trời lở đất bạt vía kinh hồn như nào thì chỉ có thể xem sau, mà chỉ xem thôi, không cản được.

Đọc một cuốn sách, chính là một quá trình sáng tạo. Trong đó, người đọc vừa là diễn viên, vừa là khán giả; vừa là người làm công, vừa là ông chủ thụ hưởng; vừa là người shopping hí hửng với giỏ đầy đồ, vừa là người bán hàng với nụ cười mỉm đắt chí và đôi mắt ti hí mân mê món tiền hời. Chữ (và) nghĩa ẩn chứa trong văn bản sách, là đang ở trạng thái chết lâm sàn, và sự đọc của người đọc chính là động thái giải thoát, đem lại một hình thức sống khác cho câu chuyện. Vì đó là khác biệt và duy nhất, nên đó là một câu chuyện mới. Cho dù đó là thoát thai từ bản dịch, một sự tái - thoát thai ngôn từ của dịch giả.

Mỗi người đọc giữ riêng cho mình một câu chuyện. Câu chuyện độc nhất, mà không hoàn toàn không có bất kỳ người anh em sinh đôi nào. Cũng như mỗi người đọc là một duy nhất, khác biệt từ kinh nghiệm (đọc) sách đến sở nguyện (đọc) sách, từ xu hướng lựa chọn đến cả tính cách hành vi, từ xuất thân quá khứ đến cả hành trạng hiện tại, từ thói quen bỗ bã hay cả là thâm thọt, và khác biệt lớn nhất vẫn là những xu hướng ứng xử vô thức riêng biệt của mỗi một người. Tỉ như là sẽ có hàng ngàn cách phản ứng và tưởng tượng khác nhau, khi đọc đến dòng chữ "bất giác tôi quay lại, nhìn chòng chọc vào khoảng không vô định phía ấy, dường như có cái gì đó đang rục rịch".

Không hoàn toàn không có bất kỳ hai người nào giống nhau, kể cả đối với các trường hợp đa sinh: diện mạo trông giống nhau không thể đảm bảo cho hành động giống nhau; cung cách ứng xử giống nhau không thể là dấu hiệu giống nhau của cách thức suy nghĩ; cách thức suy nghĩ giải quyết sự việc giống nhau càng không thể cho là mục đích cá nhân giống nhau ... Con người là khác biệt, trong mỗi nhịp thở của chính sinh thể. Nhưng mà không hoàn toàn.

Quá trình sống của mỗi người là hoàn toàn khác nhau, nhưng các trạng thái trong cuộc đời mỗi con người, không nhiều thì ít, có tương đồng. Chu trình sống của một cuộc đời có thể tóm gọn trong Sinh, lão, bệnh, Tử. Cụ thể hơn đối với một đời người sẽ có những giai đoạn mà, một cách triều mến, gọi là dậy thì, tuổi hoa niên, tuổi hoa râm, hay là tuổi hoa bông bụp, thì cũng là những cách nói để cùng chỉ những trạng thái (mốc) tương đối chung của cuộc đời. Không phải tuyệt đối, mà là đa số. Vì vậy, sẽ tồn tại những trường hợp cá biệt, xác suất cho dù là bao nhiêu thì tồn tại vẫn sẽ là tồn tại. Cứ như sự thật vẫn sẽ là sự thật bất chấp sự thật người ta có coi đó là sự thật hay không. Dù sự thật tệ hại nhất cũng chính là sự thật một nửa.

Bởi vậy sự từng trải với kinh nghiệm mới trở thành vốn quý cho con người, nhất là trong các tình huống ứng xử giữa con người với con người. Một phần cũng vì vậy, bói và coi bói trở thành một trong những thú vui nhàn nhã của các quý bà, quý cô.

Và theo lẽ đó, mỗi người đọc sẽ là một khác biệt. Hay, nói cách khác, mọi người đọc đều riêng biệt. Hay, lại nói cách khác, là chẳng còn ai đặc biệt.

Sách cũng không phải là đặc biệt. Người đọc cũng thế, và cũng thế cho cả câu chuyện riêng biệt của họ. Người ta vẫn có thể chết vì đói ở những con hẻm nhỏ tối tăm không ai biết đến bên hông các tòa nhà chọc trời trong lòng một siêu đô thị; hay như những con thú vẫn bị giết thịt và lột lông làm tấm xa xỉ choàng người bất chấp những phản ứng cực kỳ manh động và táo tợn của PETA, hay bất cứ cái gì TA đi nữa. Súng vẫn nổ, kim cương máu vẫn chảy đến tay người nhiều tiền; người ta vẫn sống và giá xăng vẫn đang dâng, cao lên, cao lên.

Bởi vậy, quyền lực thực sự của người đọc, không phải là những điều hay ho mà anh ta tự cho là hay ho, cũng không phải là sự dự phần của anh ta vào sự nghiệp tiếng tăm vốn đã lắm tiếng tăm của nghề cầm bút; càng không phải anh ta đang góp phần nuôi sống một ai nào đó, trả tiền mua một cuốn sách hay bất cứ thứ gì, không bao giờ có thể coi là hành động của sự tử tế, (thậm chí, đôi khi, có thể coi đó là dấu hiệu của sự phung phí, hoặc hệ quả của một thói quen thụ hưởng xa hoa).

Quyền lực thực sự, của một người đọc, đối với sách, hay là với mọi sự trên đời này, chính là sức mạnh của sự kiến tạo. Những gì sinh ra từ trí tưởng tượng của con người, trở nên sống động, một lần nữa, trong chính trí tưởng tượng của con người, trở thành một phần trong tổng thể ký ức cấu thành nên thế giới của một cuộc đời. Chúng ta không sống trong một thế giới đầy khác biệt; chúng ta đang tồn tại trong những thế giới khác biệt hoàn toàn. Và trong đó, mỗi người đọc chính là một Ngài tạo.


Salinger đã chết, nhưng Caulfield thì không.










Đời cát (tiếp)


Khuyến cáo: Những ai có âm mưu xì trum trực tiếp Đời cát, nên cân nhắc trước khi xem. người viết không chịu trách nhiệm với bất cứ sự bất mãn nào trong lời mắng nhiếc của quý người đọc nào.



(2)


1. Về thoại hay Giả thuyết về quyền lực thứ ba

Quyền lực là sức mạnh (?). Quyền lực của một cuốn sách là sức ảnh hưởng của nó lên từng người đọc cụ thể, là số điểm hút nó chứa bên trong được vụt sáng, là khả năng truyền tải thông qua câu chuyện: thông điệp gây ấn tượng đối với người đọc, và lưu lại trong trí nhớ như là một dạng thức nhắc nhở, mà đôi khi, trở thành tín điều, biến đổi mối quan hệ với chủ thể thành một dạng phục tùng tôn giáo.

Quyền lực, hay sức hút, của Đời cát chính là thoại. Thoại của Đời cát hấp dẫn là bởi học thuyết dương mưu chứa đựng trong nó. Hay nói cách khác, một học thuyết dương mưu dần dần hiện ra thông qua các chỉ dẫn, hết sức cụ thể, được nêu lên thông qua thoại.

Thoại của Đời cát bao gồm hai phần: nổi và chìm. Phần nổi là lời nói của các nhân vật, và chìm tất nhiên cũng chính là lời nói của các nhân vật, cho chính mình. Tác dụng định hướng của phần chìm là đáng kể, nếu xem xét đến diễn biến truyện, cũng như sự sử dụng khéo léo các tình tiết. Có thể nói, Đời cát là một dàn đồng ca, mà trong đó các dàn bè được chia phối và (để) dẫn dắt tài tình. Không có chi tiết thừa, cũng như không có tình tiết nào là không thể giải thích. (người viết chủ động thể hiện một giọng điệu tự tin, dấu hiệu của một sự tự mãn và khoái trá ngấm ngầm).

Gọi thoại trong Suối là những cuộc đối đầu của các mẫu hình khác nhau thông qua lăng kính độc đoán, thì thoại trong Đời cát thể hiện mối tương hỗ và đồng dạng trong cùng một trường nhân vật. Cái trường nhân vật gần như là đồng nhất mà trong đó mỗi một nhân vật chỉ là mỗi gương mặt và cái miệng được dáng tên khác nhau cho cùng một giọng nói. Cái trường nhân vật được miêu tả khá rõ ràng trong suốt phần đầu của câu chuyện, mà đỉnh điểm là tại buổi tiệc tối, phong thái bình thản khi Paul Atreides tiếp nhận trọng trách người lớn của cha cậu trong cùng nỗi sợ hãi ngấm ngầm của người mẹ, chính là một minh chứng tốt cho mối liên kết khó tưởng trong trường nhân vật này.

Paul Atreides, kẻ được chọn, chính là đối tượng của quyền lực thứ nhất; sự còn khả năng tăng trưởng, hay tiềm năng chưa bộc lộ hết, tạo nên những hy vọng và nét quyến rũ cho nhân vật này, và qua đó trở thành xương sườn của toàn bộ câu chuyện: người đọc hít thở bằng (lỗ) mũi của Paul, nhìn bằng đôi mắt màu-xanh-trong-màu-xanh của Usual, và suy nghĩ bằng lời phán truyền của Muad'Dib, một hành trình dài, xuyên suốt hơn 600 trang, từ một vị thiếu chủ, đến một người Fremen rồi trở thành vị thống lĩnh truyền thuyết Kwisatz Haderach. Sự sống là ở dạng động, không động đậy gì nữa tức là chết rồi, và không dưới hai lần tác giả đề cập đến điều này: từ đỉnh núi, người ta không thể nhìn thấy núi.

Paul Atreides là chính là điểm khởi đầu cho một Lisan al-Gaib huyền thoại, nhưng hoàn toàn không phải là điểm khởi đầu truyền thuyết. Muad'Dib quyền lực chính là người nắm giữ chiếc gậy số phận của toàn vũ trụ, nhưng quyền lực thực sự không nằm ở chính ông. Cái thực sự tạo nên quyền lực thứ nhất, cũng là cái tạo ra truyền thuyết, cái dựng nên huyền thoại, là Cái đề ra luật lệ: Con-Người. Paul chỉ là một vai diễn đã được phân vai từ trước, trong vở kịch huyền thoại dã sử, mà xét cho cùng, Đời cát chỉ toàn những nạn nhân - những nạn nhân của trò chơi quyền lực, dù có hoặc không chủ đích dự phần.

Đó chính là sức hấp dẫn của Đời cát, quyền lực thứ nhất đối với người đọc: nó cuốn hút người đọc, nó chi phối người đọc. Quyền lực thứ hai là thuộc về người đọc, với khả năng nhận ra quyền lực thứ nhất: thấy những điều có thể thấy, cũng là sức mạnh. Vậy có tồn tại cái quyền lực thứ ba, chi phối tất cả những điều vừa nêu, thậm chí là cả đối với tác giả?